Psychologia zorientowana na proces

Psychologia zorientowana na proces (Process Oriented Psychology - w skrócie POP) to metoda terapeutyczna, której twórcą jest Arnold Mindell, wraz z grupą współpracowników. Rozwija się ona od lat siedemdziesiątych XX wieku niezwykle dynamicznie, ośrodki pracy z procesem powstają w Europie, Australii, USA, Japonii. Korzenie pracy z procesem to przede wszystkim psychologia Junga, teoria informacji, podejście systemowe, współczesna fizyka, taoizm, szamanizm. Początkiem pracy z procesem były badania Mindella nad snami i symptomami fizycznymi – zauważył on, że fizyczne symptomy, podobnie jak sny, niosą informacje pochodzące z nieświadomej części naszej psychiki.

Psychologia zorientowana na proces daje narzędzia do pracy z jednostką, a także z dużymi grupami i konfliktami, pracy z odmiennymi stanami świadomości (z osobami z diagnozą psychiatryczną, ludźmi w śpiączce), z parami i systemem rodzinnym.

Praca z procesem to więcej niż zbiór narzędzi i technik – to filozofia podejścia do człowieka i jego rozwoju, która zakłada, że wszystko co się wydarza, to celowy proces, który się rozwija, i próbuje nas zaprowadzić ku czemuś nowemu. Bywa, że to, co próbuje się wydarzyć, jest w jakiś sposób zagrażające dla naszej tożsamości, dla systemu przekonań, które mamy na swój temat, dla tego w co wierzymy, lub co przywykliśmy o sobie sądzić. W ten sposób staje się  niechciane, oddzielone i odszczepione od naszej tożsamości. A gdy jest oddzielone, może wydawać się groźne; nieznane więc nieprzyjemne. Tym właśnie mogą być symptomy cielesne, które nas nękają, problemy relacyjne, powtarzające się sny, uzależnienia, drobne, codzienne kłopoty. Tymczasem zapraszają nas one  do podróży w głąb siebie, a zarazem do głębokiej przemiany. Jeżeli tylko zaufamy i pozwolimy sobie pójść za czymś, co nas woła, podróż ta może okazać się niezwykle fascynująca, a w efekcie uzdrawiająca.

Terapeuta POP towarzyszy w procesie transformacji tych bolesnych obszarów, podążając za sygnałami pacjenta, badając jego subiektywny świat doświadczeń, pomagając odnaleźć ukryte wzorce i znaczenia. Podążając za procesem, integrujemy i poszerzamy świadomość o te części nas samych, które są marginalizowane, odrzucane, niezauważane. Poprzez wnoszenie świadomości, w tym co bolesne, odkrywany nowe wzorce. Okazuje się, że sny, symptomy fizyczne, kłopoty rodzinne, konflikty grupowe, nawet najbardziej chaotyczne doświadczenia, prowadzą nas do czegoś nowego, w efekcie uzdrawiającego, jeżeli tylko potraktujemy je z należytą uważnością. W każdym zaś kłopocie leży ziarno rozwiązania, informacja mówiąca nie tylko o przyczynach naszych problemów, ale i o potencjalnych sposobach ich rozwiązania.

Praca z procesem wykorzystuje różnorodne techniki terapeutyczne pozwalające na pracę zarówno z materiałem werbalnym jak i pracę poprzez ruch, włączając w badany obszar sny, odczucia, relacje, historię osobistą.

Praca z procesem rozwija się i sama jest w nieustającym procesie, wciąż obejmując coraz to nowe obszary i poziomy ludzkich doświadczeń, pracę z bardzo dużymi grupami i konfliktami społecznymi, pracę z organizacjami itp.